شیمی دوازدهم صفحه 95 - خود را بیازمایید
هر یک از شکلهای زیر رفتار یک نمونه ماده را در برابر پرتوهای مرئی نشان میدهد، با توجه به آنها به پرسشهای زیر پاسخ دهید.
(تصویر شامل دو نمونه ماده است که نور مرئی از آنها عبور کرده است:
نمونه ماده (۱): بخش وسیعی از طیف نور مرئی را از خود عبور داده و تنها بخش کوچکی را جذب کرده است.
نمونه ماده (۲): بخش بسیار کوچکی از طیف نور مرئی (ناحیه سبز) را عبور داده و بقیه طول موجها را جذب کرده است.)
آ) کدام نمونه ماده طول موجهای بیشتری از پرتوهای مرئی را جذب کرده است؟
ب) آیا ساختار این دو ماده یکسان است؟ چرا؟
پاسخ تشریحی و گام به گام شیمی دوازدهم صفحه 95 - خود را بیازمایید
سلام به شیمیدانهای کنجکاو! در این فعالیت میخواهیم رابطه بین **ساختار مواد** و نحوه تعامل آنها با **نور مرئی** را بررسی کنیم.
**آ) میزان جذب پرتوها:**
با مقایسه دو شکل، مشخص است که **نمونه ماده (۲)** طول موجهای بیشتری از پرتوهای مرئی را جذب کرده است.
در شکل مربوط به ماده (۱)، میبینیم که تقریباً تمام رنگهای رنگینکمان (طیف مرئی) از ماده عبور کردهاند و طیف خروجی شباهت زیادی به طیف ورودی دارد.
اما در ماده (۲)، بخش بزرگی از طیف (نواحی قرمز، نارنجی، آبی و بنفش) حذف شده و تنها باریکه کوچکی از نور سبز عبور کرده است که نشاندهنده **قدرت جذب بالا** در اکثر طول موجهاست.
**ب) بررسی یکسانی ساختار:**
خیر، ساختار این دو ماده **یکسان نیست**.
**دلیل علمی**: بر اساس اصول طیفسنجی، هر ماده با توجه به نوع اتمها، نوع پیوندها و چیدمان الکترونی در ترازهای انرژی خود، طول موجهای مشخص و منحصربهفردی از انرژی را جذب میکند.
تفاوت فاحش در «طیف جذبی» این دو نمونه نشان میدهد که ترازهای انرژی الکترونی در آنها متفاوت است، بنابراین این دو ماده دارای **هویت شیمیایی و ساختار متفاوتی** هستند.
اصولاً از همین ویژگی (طیفسنجی) برای شناسایی مواد مجهول در آزمایشگاههای پیشرفته استفاده میشود.
